| |
|
Bestuur en samenleving
|
- Staatsinrichting
Na de Decemberrevolutie van 1989 kwam in 1991 een nieuwe grondwet tot stand naar Belgisch model. Roemeni? werd een nationale republiek die soeverein en onafhankelijk, ??n en ondeelbaar is. In 1990 kwam reeds een nieuwe kieswetgeving tot stand waarmee de basis werd gelegd voor de eerste vrije democratische verkiezingen na Wereldoorlog II.
De nieuwe grondwet, die op 13 december 1991 van kracht werd, stelt dat elke burger van 18 jaar en ouder stemgerechtigd is. Burgers van 23 jaar en ouder kunnen zich verkiesbaar stellen voor de Kamer van Afgevaardigden. Om in de Senaat verkozen te worden, moet men minstens 35 jaar zijn.
De uitvoerende macht ligt in de handen van president Ion ILIESCU en zijn regering. De grondwet uit 1991 stelt dat Roemeni? een semipresidenti?le republiek is. Haar president wordt via directe verkiezingen gekozen voor een maximumtermijn van 8 jaar. In de eerste ronde moet die kandidaat meer dan 50% behalen. Is dat niet het geval dan moeten de twee kandidaten met het hoogste aantal stemmen in een tweede ronde strijd voeren voor het presidentschap. ILIESCU leidde Roemeni? al een eerste keer tussen 1990 en 1996 als eerste president. Voordien was het tirannieke bewind van Ceaucescu de baas. De Europese Unie (EU) is tevreden met de overwinning van Iliescu. Want de andere kandidaat Tudor is tegen joden, buitenlanders en Europa. De nieuwe president ziet een mooie toekomst voor Roemeni?. Het wil in 2007 toetreden tot de EU, maar het land heeft nog heel veel problemen op te lossen vooraleer het kan worden aanvaard. Zo leeft de helft van de Roemenen nog steeds in armoede, komt corruptie nog hel veel voor en respecteert de regering niet altijd de richtlijnen uit Brussel.
Minister-president (Adrian NĂSTASE) staat aan het hoofd van de regering. President ILIESCU benoemt en ontslaat de ministers. Tevens kan hij binnen 60 dagen het parlement ontbinden wanneer dit instituut het vertrouwen in de zittende regering heeft opgezegd. De president is ook bevelvoerder van het leger en hij is tevens voorzitter van de Opperste Raad voor de Nationale Veiligheid of Opperste Defensieraad. Sedert 1990 zijn de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht gescheiden.
- Administratieve indeling
Roemeni? is ingedeeld in 41 districten ("judets"), op hun beurt onderverdeeld in gemeenten met uitgebreide bevoegdheden, steden en landsgemeenten. De overheid wijst voor elk district een prefect aan als vertegenwoordiger van de regering op lokaal niveau. Deze houdt toezicht op de activiteiten van de gedecentraliseerde ministeri?le en overige centrale organen.
- Aansluiting bij de internationale organisaties
Roemeni? is lid van de Verenigde Naties, alsook van de Wereldbank, het IMF, de GATT en de Donau-commissie. Tevens is Roemeni? sinds 1993 lid van de Raad van Europa. Het land kent verschillende handelsverdragen met de EU. Het is toegetreden tot de NAVO (1999), en zal tenvroegste in 2007 toetreden tot de EU.
- Politieke partijen en vakbewegingen
De Roemeense Communistische Partij, in 1921 opgericht, werd na de ?Decemberrevolutie? van 1989 in 1990 door het parlement verboden. Tot dat moment had de partij zowel het politieke als het maatschappelijke leven ruim 40 jaar lang beheerst. Tot december 1989 was de Communistische Partij de enig toegestane partij in Roemeni?. De partij oefende op alle mogelijke niveaus invloed op de samenleving uit, daarbij gesteund door de veiligheidsdienst "Securitate".
De Ceaucescu-clan, bestaande uit een een groot aantal familieleden en getrouwen van de dictator, had de belangrijkste offici?le posten in handen.
Het in december 1989 opgerichte "Comit? voor de Nationale Bevrijding", waarin zich ex-communisten, kunstenaars, intellectuelen, studenten en enkele hoge legerofficieren hadden verzameld, nam in 1990 de dominante positie van de Communistische Partij over. Bij de verkiezingen van 1990 haalde het Comit? onder de naam "Front van Nationale Redding" (FNR) nog ruim 66% van de stemmen; twee jaar later bij verkiezingen nog maar 16%. De grootste partij werd de nieuwe Partij voor Sociaal-Democratie (PDSR), gevolgd door de Democratische Conventie (CDR; hierin zijn opgenomen de Nationale Christen-Democratische Boerenpartij [opgericht in 1869] en de Nationaal-Liberale Partij [van 1876]). De belangrijkste partijen zijn verder o.a. de Hongaarse Democratische Unie van Roemeni? (UDMR; 1989), die opkomt voor de grote Hongaarse minderheid in het land, de Socialistische Democratische Partij, waarin zich veel (ex-)communisten hebben verenigd en die niet verward mag worden met de Sociaal-Democratische Partij die in 1893 werd opgericht, na de Tweede Wereldoorlog werd verboden en sinds 1990 weer aan het politieke front actief is en de Partidul Romania Mare (De Partij van Groot-Roemeni?; PRM), opgericht door leiders van de extreem-nationalistische organisatie Vatra Romaneasca. In 1997 werd door "dissidenten" uit de PDSR een nieuwe partij opgericht, Alliantie voor Roemeni?, die al gauw steun kreeg van veel ex-PDSR-leden.
In november 1991 sloten drie vakbondfederaties, Fratia, Alfa en de Nationale Raad van Vrije Handelsvakbonden, zich aaneen in de Nationale Adviesraad van Roemeense Vakbonden (NARV).
|
|
