| |
|
Ligging en Geografie
|
Roemenië is driemaal zo groot als Nederland, België? en het G.H. Luxemburg samen (237.500 km?).
- Ligging
Roemenië wordt via een wijde boog (een hoefijzervorm) door de Karpaten doorsneden, een bergketen die ruim één derde van het land omvat. Deze Karpaten-gordel omringt de hoogvlakten van Transsylvanië (Siebenbürgen / Zevenburgen) dat zwaar geïndustrialiseerd is en dus dichtbevolkt. Toch liggen juist in dt gebied prachtige middeleeuwse stadjes en dorpen die tot de mooiste van Midden-Europa kunnen worden gerekend.
In het noorden zijn de Karpaten begrensd door de ex-Sovjetunie, in het Westen door ex-Joegoslavië.
In het noordwesten ligt de Banaat en het stroomgebied van de Tisza. Verder vormt in het westen het Bihor-gebergte de grens met de Grote Hongaarse Laagvlakte. In het westen van Walachije gaan de Transsylvaanse Alpen via een gebied van voetheuvels en plateaus over in de Vlakte van Oltenië.
In Moldavië gaat het centrum van de Oost-Karpaten via voetheuvels over in het B?rlad-plateau.
Ten noorden van dit plateau bevindt zich de golvende vlakte van Iaşi. Ten zuiden ervan de Focşani-vlakte. Deze laatste sluit aan bij de Donauvlakte met het plateau van de Dobrogea.
In de bergen overheersen podzolbodems, op de hoogvlakten komen veenbodems voor, terwijl in het laaggelegen Transsylvanië bruine bosbodems in verschillende variaties voorkomen. In de vlakten ontwikkelden zich de voor Oost-Europa kenmerkende kastanjebruine bodems en de zwarte aarde.
- Landschap
Bergland : Karpaten, Transsylvaanse Alpen, Bihor-massief
Hoogvlakten in Transsylvanië
Laagvlakten : Walachije, Moldavië, Hongaarse laagvlakte
Gemiddelde hoogte : 350 m
Hoogste berg : Moldoveanu 2548 m (F?g?raş-gebergte - Transsylvaanse Alpen of Zuidelijke Karpaten)
Kust : Zwarte Zee, lengte 245 km
Langste rivier : Donau 1.075 km
-
Rivieren en meren
De hydrografie van Roemenië wordt bepaald door de Karpaten en de Donaurivier. De Donau stroomt aanvankelijk als snel stromende bergrivier in "de IJzeren Poort" tussen het Banat-gebergte en het Balkan-gebergte. In Walachije, wordt de rivier breder en stroomt trager. De Donau-delta (meer dan 5.000 km?) ligt bijna geheel op Roemeense bodem. 4.000 ha van dit gebied werd in 1991 door de UNESCO uitgeroepen tot Wereldnatuurerfgoed. De Donau stroomt over 1075 km op Roemeens grondgebied en vormt daarbij over 230 km de grens met Servië, over 453 km de grens met Bulgarije en over 170 km de grens met Oekra?ne.
De andere rivieren kunnen worden ingedeeld in 3 grote groepen :
- de eerste groep ontspringt op de westhelling van de Karpaten en stroomt naar de Tisza (Theiss), of naar het Servische deel van de Donau.
- de tweede groep zijn de rivieren die in de Zuid-Karpaten ontspringen en door Walachije in zuidoostelijke tot oostelijke richting naar de Donau stromen : de Olt is de meest bekende.
- de derde groep zijn de rivieren die in de Oost-Karpaten en in Moldavi? ontspringen en die in zuidoostelijke richting naar de Donau afwateren.
De belangrijkste zijrivier van de Donau is de Prut, die in de Oekra?ne ontspringt. Deze rivier is 950 km lang en vormt over 716 km de grens met Oekra?ne.
De ca. 2500 meren komen voornamelijk voor in het Donau-dal, de Donau-delta en de kustvlakte van Dobrogea. De grootste meren zijn lagunes die zick achter de kustlijn bevinden: de Razelm- (394 km2), de Sinoe- (166 km2) en de Zmeica-lagune (52 km2). Een andere veelvuldig voorkomend soort meren zijn de "limans" (verdronken rivierdalen). Je vindt ze zowel aan de kust als langs de Donau in Walachije.
-
Klimaat
Roemenië kent een gematigd landklimaat met warme zomers, koude winters, een kort voorjaar en een lange milde herfst. Er zijn wel duidelijke regionale verschillen tussen de Banaat, Walachije, Dobrogea en de Zwarte-Zeekust enerzijds en de Karpatenboog en Transsylvanië anderzijds. In de Karpaten kan de neerslag oplopen tot 1.400 mm per jaar. In Boekarest is dat slechts 580 mm per jaar. De natste maand is juni. De gemiddelde maandtemperatuur voor Boekarest is 2,8 °C in januari en 22,9 °C in juli; voor Cluj is dit resp. 4,4 en 18,9 °C. In het noorden overwegen oostenwinden, in het zuiden zijn dat westenwinden.
-
Flora
De voetheuvels vormen een overgangszone tussen twee sterk contrasterende vegetatiegebieden: de dichtbeboste Karpaten + de Transsylvaanse Alpen en de steppen van de vlaktes, die echter grotendeels ontgonnen zijn tot akkerland. Bos bedekt meer dan 25% van het Roemeense landoppervlak. Naaldbossen overheersen in de oostelijke Karpaten, elders vindt men loofbomen. De Donau is omzoomd door wilgen en populieren, behalve in de delta, waar rietsoorten wijdverspreid zijn. In het Retezat-massief treffen we de kleine kwastjesbloem, het havikskruid, het knoopkruid en het hongerbloempje aan. De bebossing in de lager gelegen delen bestaat uit wintereik, haagbzeul en walnoot. Hogerop domineren zilverspar, rode beuk en fijnspar het landschap. Net onder de boomgrens groeien bergdennen en arven maar ook de Karapatenroos.
-
Fauna
We vinden een typische Balkan-fauna : een mengeling van Centraal-, Zuid- en Oost-Europese elementen met vanuit het oosten opdringende Aziatische soorten als bijv. steppeadder, zeearend, gevlekte en steppebunzing e.a. Het 13.000 ha grote nationale park RETEZAT in de zuidelijke Karpaten huisvest o.a. nog gems, marmot, bruine beer, lynx, wild zwijn, wolf, steenarend, raaf, auerhoen en notenkraker. De monniksgier is in de laatste 50 jaar verdwenen. Het grote reservaat in de DONAUDELTA aan de Zwarte Zee is terecht beroemd door zijn rijke vogelwereld (pelikanen, aalscholvers, ibissen, ooievaars, lepelaars, reigers, eenden [o.a. de witkopeend], zeearenden, hoppen, scharrelaars, ijsvogels, enz.), niet alleen wat broedvogels, maar ook wat overwinterende soorten betreft. Daarnaast komen hier o.a. beide genoemde bunzingsoorten en de wolf nog voor. De delta is zeer visrijk en omvat ca. 100 soorten, waaronder 6 steurachtigen. Het werd in 1990 door de Roemeense regering tot beschermd gebied verklaard en is intussen door de UNESCO erkend als werelderfgoed. De catastrofale inpoldering, ingezet door het in 1989 verjaagde Ceaucescu-bewind, zal met de steun van het Wereld Natuur Fonds teniet worden gedaan.
|
|